آش ترخینه یکی از اصیلترین آشهای ایرانی است که ریشه آن به مناطق غرب کشور بهویژه کرمانشاه، لرستان و اراک برمیگردد. این آش بهدلیل وجود ترخینه، حبوبات و سبزیجات، غذایی مقوی، سیرکننده و مناسب فصلهای سرد سال محسوب میشود. در این مقاله، طرز تهیه آش ترخینه را بهصورت کاملاً مرحلهبهمرحله، همراه با نکات مهم لعابدار شدن، ارزش غذایی، کالری، تفاوتهای محلی و پاسخ به سوالات متداول بررسی میکنیم.
مواد لازم برای تهیه آش ترخینه (۴ نفر)
| ماده | مقدار |
|---|---|
| ترخینه خشک | 150 تا 200 گرم |
| نخود | ½ پیمانه |
| عدس | ½ پیمانه |
| لوبیا چیتی یا قرمز | ⅓ پیمانه |
| سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج) | 300 گرم |
| پیاز | 2 عدد متوسط |
| سیر | 4 حبه |
| نعناع خشک | 1 قاشق غذاخوری |
| زردچوبه | 1 قاشق چایخوری |
| فلفل سیاه | به مقدار لازم |
| نمک | به مقدار لازم |
| آب یا آب قلم | حدود 2.5 لیتر |
طرز تهیه ترخینه خانگی (در صورت نداشتن ترخینه آماده)
مواد لازم ترخینه
-
بلغور گندم: 1 پیمانه
-
دوغ محلی یا ماست رقیق: 2 پیمانه
-
نمک: 1 قاشق چایخوری
روش تهیه
بلغور را با دوغ و نمک مخلوط کرده و 2 تا 3 روز در دمای محیط نگه دارید تا کمی ترش شود. سپس مخلوط را به شکل گلوله یا لایه نازک درآورده و در آفتاب یا محیط خشک، کاملاً خشک کنید.
طرز تهیه آش ترخینه مرحلهبهمرحله
مرحله اول: خیساندن حبوبات و ترخینه
حبوبات را از شب قبل جداگانه خیس کنید و چند بار آب آن را عوض کنید. ترخینه خشک را نیز 2 ساعت قبل از پخت در آب ولرم بخیسانید تا نرم شود.
مرحله دوم: پخت حبوبات
نخود و لوبیا را با آب روی حرارت متوسط بپزید تا نیمپز شوند. سپس عدس را اضافه کنید.
مرحله سوم: تفت دادن پیاز و سیر
پیازها را نگینی خرد کرده و با کمی روغن تفت دهید تا طلایی شوند. سیر، زردچوبه و فلفل را اضافه کنید.
مرحله چهارم: اضافه کردن ترخینه
ترخینه نرمشده را به قابلمه اضافه کرده و مرتب هم بزنید تا گلوله نشود. این مرحله کلید لعابدار شدن آش است.
مرحله پنجم: افزودن سبزی و تکمیل پخت
سبزی آش را اضافه کنید و اجازه دهید آش با حرارت ملایم 45 تا 60 دقیقه جا بیفتد. در 15 دقیقه پایانی نمک را اضافه کنید.
مرحله ششم: سرو آش
روی آش را با پیاز داغ، سیر داغ و نعناع داغ تزیین کنید.
راز لعابدار شدن آش ترخینه
-
ترخینه باید کاملاً نرم شده باشد.
-
حرارت ملایم و همزدن مداوم ضروری است.
-
استفاده از آب قلم باعث لعاب و ارزش غذایی بیشتر میشود.
ارزش غذایی و کالری آش ترخینه
آش ترخینه منبع خوبی از کربوهیدرات پیچیده، پروتئین گیاهی، فیبر و پروبیوتیکهاست.
| ماده مغذی | مقدار تقریبی در یک کاسه |
|---|---|
| کالری | 220 تا 260 کیلوکالری |
| پروتئین | 10 تا 12 گرم |
| فیبر | 6 تا 8 گرم |
| چربی | کم |
این آش برای افراد دارای ضعف بدنی، کودکان در حال رشد و سالمندان بسیار مناسب است.
انواع آش ترخینه در شهرهای مختلف
آش ترخینه کرمانشاهی
غلظت بالا، ترشمزه و معمولاً سبزی کمتری دارد.
آش ترخینه دوغ اراک
ترشتر، سبکتر و مناسب افرادی است که معده حساس دارند.
آش ترخینه با سیرابی
یکی از روشهای تهیه که بسیار مقوی است و بیشتر در مناطق روستایی مصرف میشود.
طرز تهیه آش ترخینه لعابدار و مقوی | دستور سنتی
آش ترخینه یکی از اصیلترین آشهای ایرانی است که ریشه آن به مناطق غرب کشور بهویژه کرمانشاه، لرستان و اراک برمیگردد. این آش بهدلیل وجود ترخینه، حبوبات و سبزیجات، غذایی مقوی، سیرکننده و مناسب فصلهای سرد سال محسوب میشود. در این مقاله، طرز تهیه آش ترخینه را بهصورت کاملاً مرحلهبهمرحله، همراه با نکات مهم لعابدار شدن، ارزش غذایی، کالری، تفاوتهای محلی و پاسخ به سوالات متداول بررسی میکنیم.
Type: Main course
Cuisine: Kermanshahi
کلمات کلیدی: آش ترخینه سنتی
Recipe Yield: برای چهار نفر
Calories: 260
Preparation Time: PT0H30M
Cooking Time: PT5H30M
زمان کل: PT6H0M
Recipe Ingredients:
- ترخینه خشک
- نخود
- سبزی آش (تره، جعفری، گشنیز، اسفناج)
- لوبیا چیتی یا قرمز
- عدس
- زردچوبه
- نعناع خشک
- سیر
- پیاز
Recipe Instructions: مرحله اول: خیساندن حبوبات و ترخینه حبوبات را از شب قبل جداگانه خیس کنید و چند بار آب آن را عوض کنید. ترخینه خشک را نیز 2 ساعت قبل از پخت در آب ولرم بخیسانید تا نرم شود. مرحله دوم: پخت حبوبات نخود و لوبیا را با آب روی حرارت متوسط بپزید تا نیمپز شوند. سپس عدس را اضافه کنید. مرحله سوم: تفت دادن پیاز و سیر پیازها را نگینی خرد کرده و با کمی روغن تفت دهید تا طلایی شوند. سیر، زردچوبه و فلفل را اضافه کنید. مرحله چهارم: اضافه کردن ترخینه ترخینه نرمشده را به قابلمه اضافه کرده و مرتب هم بزنید تا گلوله نشود. این مرحله کلید لعابدار شدن آش است. مرحله پنجم: افزودن سبزی و تکمیل پخت سبزی آش را اضافه کنید و اجازه دهید آش با حرارت ملایم 45 تا 60 دقیقه جا بیفتد. در 15 دقیقه پایانی نمک را اضافه کنید. مرحله ششم: سرو آش روی آش را با پیاز داغ، سیر داغ و نعناع داغ تزیین کنید.
4.7
Pros
- کم کالری و رژیمی
Cons
- نفاخ
